In een kleine keuken werkt afval scheiden het best als je eerst kiest wat je binnen wilt verzamelen en daarna meet hoeveel ruimte je nodig hebt om de bakken te gebruiken. Een stapel afvalbakken benut een smalle, hoge plek. Een vrijstaande prullenbak met vakken werkt beter langs een lage, brede wand of aan het einde van het keukenblok. Meet vóór aankoop hoe ver de klep beweegt, waar jij staat terwijl je een zak eruit haalt en of de koelkast of vaatwasser op dat moment nog open kan.
Kies welke afvalstromen een plek in de keuken krijgen
Begin met je eigen huishouden. Kijk na het koken wat je voortdurend tegenkomt, bijvoorbeeld schillen, lege verpakkingen of restafval. Dat zijn de stromen waarvoor je binnen handbereik een plek zoekt. Droog karton kun je vaak plat maken en apart bewaren in een kast of een andere geschikte ruimte. Een tijdelijk bakje voor voedingsresten bij de plek waar je snijdt kan praktischer zijn dan een groot vak dat je maar af en toe leegt.
Controleer de inzameling op jouw adres voordat je de vakken indeelt. In Nederland bepaalt de gemeente hoe zij huishoudelijk afval inzamelt. De route voor plastic en metalen verpakkingen en drinkpakken kan per adres verschillen. In Vlaanderen vind je de eigen inzamelkalender en regels bij je gemeente of intercommunale. In het Brussels Gewest heeft Net Brussel bijvoorbeeld specifieke instructies voor voedingsafval in de oranje zak. De inzamelaar bepaalt ook welke zakken of bakken je buiten mag zetten. Huishoudelijk afval in Nederland · Afvalinzameling in Vlaanderen · Voedingsafval in Brussel.
Geef elke stroom voorlopig een plek met een doos of emmer die je al hebt. Kijk een paar dagen welk vak het eerst vol is en welk vak je haast nooit opent. Daardoor zie je of drie gelijke bakken logisch zijn. Je kunt ook twee stromen in de keuken houden en de derde op een andere handige plek verzamelen. Kies het formaat per stroom op wat jij echt kwijt moet tussen twee momenten waarop je de bak leegt.
Stapelbare afvalbakken of één afvalbak met drie vakken?
Een hoge stapel geeft ieder soort afval een eigen bak boven of onder de andere bakken. Dat maakt een smalle hoek bruikbaar, zolang de voorkant vrij is. Drie vakken naast elkaar vragen een breder stuk vloer. Je kunt dan alle vakken vanaf dezelfde plek openen. De twee uitvoeringen hieronder laten zien hoe groot het verschil is tussen inhoud en benodigde werkruimte.
| Uitvoering | Ruimte en gebruik |
|---|---|
| Drie stapelbare kunststof bakken | 22 liter per bak, samen 66 liter. Elke bak meet 37 × 29 × 33 cm en de volledige stapel is volgens de productfiche 100 cm hoog. De fiche vermeldt een klep van 20 × 12 cm. Controleer voor de stapel hoeveel plek je nodig hebt om voor de klep te staan en de bak te legen. |
| Vrijstaande rvs-prullenbak met drie vakken | 15 liter per vak, samen 45 liter. 60 cm breed en 34 cm diep volgens de productfiche. Gesloten 47 cm hoog en met geopend deksel 74 cm. De drie binnenemmers zijn uitneembaar en ieder vak heeft een eigen voetpedaal. |
Een vak van 22 liter biedt meer volume dan een vak van 15 liter. De vorm van je afval bepaalt hoeveel je daarvan kunt benutten. Een brede lichte verpakking kan al bij de opening klemmen wanneer de bak eronder nog veel ruimte heeft. Houd voor een pedaalbak ook ruimte vrij rondom je voet en je knieën. Dat maakt hem gebruiksvriendelijk tijdens het koken.
Meet de ruimte met een volle zak in gedachten
- Meet aan de vloer. Teken met schilderstape de buitenmaat van de bak op de grond. Meet vanaf de plint als die uitsteekt. Kijk of een leiding, dorpel of poot van het keukenblok de aangegeven diepte kleiner maakt.
- Controleer de weg van de klep. Kijk naar de voorzijde voor een klep en naar de bovenkant bij een deksel. Open tegelijk de naastgelegen lade, deur of vaatwasser. Teken een denkbeeldige streep bij de rand van de beweging zodat je de botsing kunt zien voordat er een bak staat.
- Doe alsof je een volle zak wisselt. Neem een draagtas met wat lichte, schone verpakkingen. Houd hem bij de getekende bak en beweeg hem omhoog of naar voren zoals bij het legen nodig is. Kijk of je je andere hand aan het deksel kunt houden en of je je kunt omdraaien zonder achteruit de doorgang in te stappen. Als een binnenemmer eruit moet, reken dan ook zijn handgreep en de tilbeweging mee.
- Loop de route met de tas. Ga van het werkblad naar de bak en vervolgens van de bak naar buiten of naar de verzamelplek. Springt een andere gebruiker steeds opzij, verplaats de tape dan naar een beter bereikbaar stuk wand.
Twee voorbeeldplattegronden voor verschillende keukens
Opstelling A. Een hoge nis naast een rechte keuken
Stel je links een keukenblok tegen de lange wand voor en direct ernaast een nis die 42 cm breed is en doorloopt zonder plank erboven. De doorgang loopt vóór alle kastjes door. Teken de stapel in de nis en houd de kleppen aan de kant waar je er goed bij kunt. Vergelijk de beschikbare diepte met de buitenmaat en houd die maat aan voor de eerste proef. Open nu de dichtstbijzijnde keukendeur, ga voor de onderste klep staan en oefen het legen met je draagtas. Pas dan weet je of de smalle plek ook tijdens gebruik klopt.
Leg in de meest bereikbare bak wat je vaak weggooit. Bewaar een minder gebruikte lichte stroom in een ander vak. Bedenk of je bij de bovenste klep kunt zonder op je tenen te staan. Controleer of de bakken vlak staan en monteer de stapel volgens de aanwijzingen van de leverancier.
Opstelling B. Een lage plek aan het einde van een L-keuken
Stel je een L-keuken voor met een lage, open plek van 68 cm breed en 80 cm hoog buiten de binnenhoek. De vaatwasser gaat naar de hoek toe open. Zet op je schets een bak van 60 × 34 cm tegen de korte wand en teken vóór de pedalen waar je gaat staan. Een deksel van 74 cm past op papier onder de bovenrand die op 80 cm zit. Er blijft dan 6 cm over wanneer het deksel openstaat. Voor de uitneembare binnenemmer heb je ook ruimte nodig voor je hand en voor de tilbeweging. Test dit op die hoogte en overweeg een plaats aan de zijkant zonder bovenrand als je klem komt.
Gebruik voor beide voorbeeldplattegronden je eigen maten. Kijk ook waar de lade voor reservevuilniszakken zit. Kun je een nieuwe zak pakken terwijl de bak open is? Zo nodig helpt het om je keuken in te delen rond de handelingen die je dagelijks doet.
Maak het systeem makkelijk voor iedereen die er kookt
Schrijf op elk vak in gewone taal wat erin hoort en voeg een alledaags voorbeeld toe uit de lokale afvalwijzer. Kies bijvoorbeeld één herkenbare verpakking die volgens jouw inzamelaar bij PMD mag. Plak het kaartje op een plek waar je het ziet voordat je een pedaal indrukt of een klep opendoet. Zo weet ook iemand die voor het eerst kookt waar het afval heen kan. Verandert de inzameling na een verhuizing, dan kun je de labels eenvoudig opnieuw indelen.
Kijk na de eerste week welk vak vaak uitpuilt en welk leeg blijft. Vouw droge verpakkingen alleen op als je inzamelaar dat toestaat. Droog karton dat veel ruimte pakt, kun je mogelijk beter apart bewaren. Houd één soort afval per vak zodat legen vlot gaat. Kijk ook of je na gebruik makkelijk bij de bodem en de randen kunt om ze schoon te maken. Bij een uitneembare binnenemmer kun je dat onderdeel op een geschikte plek reinigen volgens de productinstructies. In een stapel bepaalt de indeling hoe makkelijk je bij de onderste bakken komt.
Veelgestelde vragen
Moeten alle afvalbakken even groot zijn?
Een kleiner vak kan genoeg zijn voor afval dat je vaak wegbrengt of in geringe hoeveelheden verzamelt. Kijk hoeveel je werkelijk weggooit tussen twee leegmomenten. Met die informatie kies je of drie gelijke vakken bij je passen of dat je liever losse bakjes van verschillende maten combineert.
Kan een pedaalemmer onder het aanrecht?
Dat kan als het deksel volledig opent, je voet bij het pedaal kan en je de zak of binnenemmer er makkelijk uithaalt. Meet vanaf de vloer tot het laagste obstakel. Een leiding onder de spoelbak of een regel onder het blad kan de bruikbare hoogte beperken.
Welke zak past bij een vak van 15 of 22 liter?
Controleer naast de liters de vorm en omtrek van de opening. De zak moet over de rand kunnen blijven zitten met voldoende ruimte om dicht te knopen. Gebruik bij de uiteindelijke ophaling de zak of bak die jouw inzamelaar voorschrijft.
Kies een afvalbak die je makkelijk kunt legen
Meet de drie vrije maten, oefen de beweging van je volle zak en bepaal wat je in elk vak stopt. Heb je vooral hoogte, kijk dan naar de stapelbare uitvoering. Heb je vrije ruimte aan de voorkant en naast je keukenblok, dan kan een pedaalbak met vakken prettig zijn. Bekijk de prullenbakken en vergelijk de afmetingen per uitvoering.

Reacties (0)